Tĩnh Gia - tên gọi từng được đặt cho phủ, huyện, phường



Huyện Tĩnh Gia xưa có hình dạng tổ chim phàn tước, vị trí của "lối đi an toàn vào tổ" chính là phường Tĩnh Gia sau sắp xếp các đơn vị hành chính từ ngày 01/7/2025. Mái ấm yên bình ấy là bản tình ca được tạo bởi những nốt nhạc "Bình Minh, Hải Hòa, Hải Nhân, Hải Thanh" và được đặt bằng tên gọi của huyện, tên gọi đã có từ 600 năm trước.


+ Năm 1435, Nguyễn Trãi biên soạn "Dư địa chí" đã nhắc đến phủ TĨNH GIA gồm 3 huyện Ngọc Sơn, Quảng Xương (bao gồm những xã phường có chữ Quảng của thành phố Thanh Hóa, và toàn bộ thành phố Sầm Sơn), Nông Cống (huyện Nông Cống xưa tức là bao gồm huyện Nông Cống và 20 xã của huyện Triệu Sơn tính đến năm 2025).

+ Năm 1945 bỏ cấp phủ, huyện Ngọc Sơn được đổi tên là huyện TĨNH GIA. Năm 2020 huyện trở thành thị xã, đổi là thị xã Nghi Sơn, lấy tên một khu công nghiệp cuối huyện, vẫn giữ nguyên hình dạng địa lý của huyện cũ, không tách hay nhập đơn vị hành chính nào.

+ Năm 2025 bỏ cấp huyện thị, trung tâm thị xã xưa trở thành phường TĨNH GIA. Dự kiến phường Tĩnh Gia sẽ bao gồm 21 tổ dân phố: Đồng Tâm, Đông Hải, Thượng Hải, Thanh Xuyên, Thanh Đông, Thanh Đình, Thanh Nam, Hải Nhân (Thượng Nam + Thượng Bắc), Văn Trai (Văn Nhân + Khánh Nhân), Bắc Hải (Bắc Sơn + Bắc Hải), Tây Hải (Nhân Sơn + Xuân Sơn + Sơn Hậu), Nhân Hòa (TDP 1+2), Ngọc Sơn (TDP 4+5+6), Trung Chính (Trung Chính + TDP 3), Xuân Hòa (Xuân Hòa + Tiền Phong), Vinh Tiến (Tân Hòa + Vinh Tiến), Hải Hòa (Nhân Hưng + Giang Sơn), Sơn Hải (Sơn Hải + Đông Tiến), Bình Minh (Phú Minh + Yên Cầu), Xuân Phong (Thanh Đông 1 + Thanh Khánh + Quý Hải), Quang Minh (Quang Minh + Xuân Tiến).

Phường Tĩnh Gia hiện nay có ga Văn Trai từng bị quân đội Mỹ ném bom dữ dội cùng lúc với cầu Hàm Rồng năm 1965, những nơi vừa là hậu phương vừa là tiền tuyến trong chiến dịch Điện Biên Phủ trước đó. Ngoài tuyến đường sắt Bắc Nam và quốc lộ 1A đi qua, bên cạnh phường còn có cao tốc Bắc Nam và đường sắt tốc độ cao.

Phường Tĩnh Gia có biển Hải Hòa nổi tiếng, có những nhà thờ của giáo xứ Ba Làng,... và còn có cảm giác khó tả thành lời khi di chuyển từ chùa Đót Tiên ra cửa Lạch Bạng để ngắm Hòn Mê, đảo lớn nhất trong Thập Bát Mã Sơn phía Nam xứ Thanh.

Trần Nhật Giáp